De overgang is een natuurlijke fase in het leven van een vrouw, waarin zij van haar vruchtbare periode naar een niet-voortplantbare fase gaat. Deze overgang verloopt in verschillende stadia, waaronder de perimenopauze. Dit is de periode rondom de laatste menstruatie, waarin de hormoonspiegels oestrogeen en progesteron beginnen te schommelen. Deze schommelingen kunnen leiden tot een breed scala aan klachten, die voor veel vrouwen impact hebben op hun dagelijks leven.
Joyce Asteleijner & Linde Lamers 15-12-24, 10:44
Wat gebeurt er tijdens de perimenopauze?
Tijdens de perimenopauze begint het lichaam minder eicellen te produceren. Hierdoor verandert de balans van de hormonen oestrogeen en progesteron. “Peri” betekent “rondom” en verwijst naar de periode rondom de menopauze – het moment waarop een vrouw haar laatste menstruatie heeft gehad. In Nederland ligt de gemiddelde leeftijd voor de menopauze op 51,4 jaar (Hoek, 2006). Bij ongeveer 3-5% van de vrouwen gebeurt dit echter al voor hun 45e, en in zeldzame gevallen, zoals bij prematuur ovarieel falen (POF), zelfs voor het 40e levensjaar. Bij POF produceren de eierstokken nauwelijks of geen oestrogeen meer.
Typische klachten in de perimenopauze
De hormonale veranderingen tijdens deze fase kunnen leiden tot bekende overgangsklachten, zoals:
- Opvliegers en nachtzweten
- Vaginale droogte en pijn tijdens het vrijen (dyspareunie)
- Menstruatiestoornissen
- Verminderd libido
Daarnaast zijn er ook minder bekende symptomen, waaronder:
- Slaapproblemen
- Vermoeidheid en verminderde vitaliteit
- Gewrichtsklachten
- Stemmingswisselingen, zoals depressieve gevoelens
Wat is osteoporose en hoe speelt oestrogeen een rol?
Een belangrijke gezondheidsrisico tijdens en na de menopauze is osteoporose, oftewel botontkalking. Dit is een aandoening waarbij de botten hun dichtheid verliezen, waardoor ze brozer worden en makkelijker breken. Oestrogeen speelt een cruciale rol in het behoud van sterke botten. Wanneer de oestrogeenproductie afneemt tijdens de menopauze, versnelt het proces van botafbraak.
Symptomen en gevolgen van osteoporose
- Botbreuken, vaak in de heup, pols of wervelkolom
- Een vermindering in lichaamslengte door ingezakte wervels
- Chronische rugpijn
Het risico op osteoporose kan worden verminderd door:
- Voldoende calcium en vitamine D in de voeding
- Regelmatige lichaamsbeweging, vooral gewichtdragende activiteiten zoals wandelen
- Het vermijden van roken en overmatig alcoholgebruik
Conclusie
De perimenopauze is een intensieve levensfase waarin het lichaam grote veranderingen doormaakt. Klachten zoals opvliegers, vermoeidheid en stemmingswisselingen zijn niet ongewoon, en aandoeningen zoals osteoporose kunnen op de lange termijn een rol spelen. Begrip van deze processen en het nemen van preventieve maatregelen, zoals gezonde voeding en lichaamsbeweging, kan vrouwen helpen deze fase beter te doorstaan en hun kwaliteit van leven te behouden. Bij vroegtijdige of ernstige klachten is het raadzaam een arts te raadplegen om passende ondersteuning te krijgen.
Hoek, A. (2006). Is het zinvol bij vrouwen die vervroegd in de overgang komen een botdichtheidsmeting te doen?